XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың басындағы Ресейде саяси-құқықтық ілімдердің дамуы ерекше кезең болды. Бұл кезеңде либерализм, консервативтілік, социализм сияқты идеологиялар өркендеді. Ресейдегі саяси ойдың дамуы аграрлық қоғамның қайшылықтары, ақсүйектер мен интеллигенцияның арасындағы күрес, сондай-ақ Еуропадағы революциялық оқиғалардың әсерімен сипатталды.
Либерализм XIX ғасырдың екінші жартысында Ресейдегі интеллигенция арасында кең тарады. Бұл идеология адамның бостандығы мен құқықтарына негізделді. Либералдар мемлекеттің рөлін шектеуге, заңдылықты нығайтуға, сондай-ақ азаматтық қоғамның дамуына үміт артты. Олардың ішінде А.И. Герцен, Н.Г. Чернышевский сияқты ойшылдар ерекше орын алды.
Консервативтілік Ресейдегі ақсүйектердің негізгі идеологиясына айналды. Олар мемлекеттің орталықтандырылған билігін, монархияны қорғады. Консервативті ойшылдар, мысалы, К.П. Победоносцев, заңдылықты мемлекеттің мүддесіне бағыттау керектігін ұсынды. Олар либерализмді және революциялық идеяларды қатты сынға алды.
XIX ғасырдың аяғында Ресейде социализм идеялары кең тарады. Н.Г. Чернышевскийдің "Современник" журналында жарияланған мақалалары, сондай-ақ В.И. Лениннің идеялары революциялық қозғалыстың негізін қалады. Социалистер аграрлық қайта құруды, жерді ұжымдастыруды, сондай-ақ жұмысшылар мен шаруалардың құқықтары үшін күресті ұсынды.
Марксизм XIX ғасырдың аяғында Ресейде кең тарады. В.И. Ленин мен оның серіктері марксизмді Ресейдің аграрлық қоғамына бейімдеді. Олар "Еңбекші халықтың еңбекшілер партиясы" (РСДРП) сияқты ұйымдар құрды. Марксистер капитализмнің құлдырауы мен социализмнің жеңісіне сенді, сондай-ақ пролетариат диктатурасын ұсынды.
Ресейдегі интеллигенция саяси-құқықтық ілімдердің дамуында маңызды рөл атқарды. Олар либералдық, социалистік, консервативті идеяларды насихаттады. Интеллигенцияның ішінде А.И. Герцен, Н.Г. Чернышевский, В.И. Ленин сияқты ойшылдар ерекше орын алды. Олар жазулар, мақалалар, кітаптар арқылы өз идеяларын таратты.
XIX ғасырдың аяғында Ресейде саяси қозғалыстар активтенді. 1905 жылғы революция либералдар мен социалистердің күш-қуатын көрсетті. Бұл оқиғалар мемлекеттің реформаларға бағытталуына әкеп соқты. 1917 жылғы Октябрь революциясы марксизмнің жеңісіне әкеп соқты, сондай-ақ Кеңес өкіметінің құрылуына жол ашты.
XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың басындағы Ресейдегі саяси-құқықтық ілімдердің дамуы ерекше кезең болды. Либерализм, консервативтілік, социализм сияқты идеологиялар өркендеді. Интеллигенцияның рөлі маңызды болды, ал саяси қозғалыстар мен революциялар мемлекеттің дамуына әсер етті. Бұл кезең Ресей тарихындағы ең қайшылықты және өзгерістерге толы кезең болып табылады.