Педагогикалық экспериментті өткізуге дайындық зерттеу әдістерін дұрыс таңдаудың маңызы зор. Бұл процесс педагогикалық зерттеулердің нәтижелілігіне, оқу-әдістемелік инновациялардың тиімділігін бағалауға және оқытудың сапасын жақсартуға бағытталған. Экспериментті жоспарлау барысында зерттеушілерге әртүрлі әдістерді салыстыру, олардың артықшылықтары мен кемшіліктерін ескеру, сондай-ақ эксперименттің мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес әдістерді таңдау қажет.
Педагогикалық эксперименттің мақсаттары оқу-әдістемелік процестің тиімділігін зерттеу, жаңа оқыту әдістерін тестілеу және оқушылардың білімділік деңгейін бағалау болып табылады. Мәселен, жаңа оқыту технологияларын енгізу алдында олардың тиімділігін бағалау үшін экспериментті өткізу қажет. Эксперименттің міндеттеріне оқушылардың білімділік деңгейін бағалау, оқыту әдістерінің тиімділігін салыстыру және оқу процесінің сапасын жақсарту жатады.
Педагогикалық эксперименттерге әртүрлі түрлері бар, оның ішінде натуралдық, лабораториялық және табиғи эксперименттерге бөлінеді. Натуралдық эксперименттер оқушылардың табиғи ортада оқыту әдістерінің әсерін зерттеуге арналған, ал лабораториялық эксперименттерде белгілі бір жағдайларда оқыту әдістерінің тиімділігін бағалауға болады. Табиғи эксперименттерде оқыту процесінің табиғи жағдайында оқыту әдістерінің әсерін зерттеуге болады.
Экспериментті жоспарлаудың негізгі принциптеріне эксперименттің мақсаттары мен міндеттерін анықтау, эксперименттің объектісі мен субъектісінің таңдауын, эксперименттің әдістерін және тәсілдерін таңдау жатады. Мәселен, экспериментті жоспарлау барысында зерттеушілерге эксперименттің объектісі мен субъектісінің таңдауын дұрыс жасау қажет, сондай-ақ эксперименттің әдістерін және тәсілдерін таңдау қажет.
Экспериментті өткізудің негізгі кезеңдеріне экспериментті дайындау, экспериментті өткізу және экспериментті нәтижелерін талдау жатады. Экспериментті дайындау кезеңінде зерттеушілерге эксперименттің мақсаттары мен міндеттерін анықтау, эксперименттің объектісі мен субъектісінің таңдауын, эксперименттің әдістерін және тәсілдерін таңдау қажет. Экспериментті өткізу кезеңінде зерттеушілерге эксперименттің барысын бақылау және эксперименттің нәтижелерін жинау қажет.
Экспериментті өткізудің нәтижелерін талдау кезеңінде зерттеушілерге эксперименттің нәтижелерін салыстыру, эксперименттің нәтижелерін талдау және эксперименттің нәтижелерін негізінде ұсыныстар жасау қажет. Экспериментті өткізудің нәтижелері оқу-әдістемелік процестің тиімділігін бағалауға және оқыту әдістерінің тиімділігін жақсартуға арналған. Экспериментті өткізудің нәтижелері негізінде зерттеушілерге оқыту әдістерінің тиімділігін жақсарту үшін ұсыныстар жасау қажет.